"Konya’dan 400’ün üzerinde eser yurtdışına...

"Konya'dan 400'ün üzerinde eser yurtdışına kaçırıldı"

KMÜ Edebiyat Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Muşmal, Konya ve çevresinden 400'ün üzerinde tarihi eserin yurdışına kaçırıldığını belirterek, yetkililerden Beyhekim Mescidi'nin mihrabının ülkemize geri getirilmesini istedi

30 Eylül 2020 - 18:15

Selçukya Kültür Sanat Derneği bünyesinde düzenlenen online Selçukya Sohbetleri'nin konuğu olan KMÜ Edebiyat Fakültesi Dekanı Prof.Dr. Hüseyin Muşmal, "Beyhekim Mescidi'nin mihrabını geri istiyoruz" dedi

KMÜ Edebiyat Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Hüseyin Muşmal, Anadolu Selçuklularının Konya'da Alaaddin Camii, Karatay Medresesi, Sırçalı Medrese, İnce Minare, İplikçi Cami, Sahip Ata Külliyesi gibi anıtsal görkemli yapılar inşa ettiklerini ve bunların yanısıra dış görünüşü mütevazi içerisi tamamen ince el işçiliği ile bezenmiş küçük mescitler yaptırdıklarını ve bu eserlerin 8 asırdır hala ayakta olduklarını kaydetti.

Osmanlı Devleti’nde 1884’e kadar eski eserleri yurtdışına çıkarmayı yasaklayan bir kanunun olmadığını ifade eden Muşmal, "Devletin ilk yaptığı 1869’da ama bu yeterli bir kanun değildir. 1874’te yapılan bir başka kanun var ki, bu daha vahim bir kanundur. Ama 1884’teki Osman Hamdi Bey’in el attığı ve artık yurtdışına eski eserin çıkarılmasının tamamen yasaklandığı tarihe kadar devletimizin eski eseri yurtdışına çıkarmayı engelleyecek bir kanun yok. Türkiye’den yurtdışına kaçırılan büyüklü küçüklü binlerce eser var. Konya ve çevresinden yurtdışına kaçırılmış olan eser sayısının 400 civarında olduğunu tahmin ediyorum. Sadece Almanya’ya kaçırılmıyor. Mesela Danimarka’da Akşehir’de bulunan Seyit Mahmut Hayrani Türbesi’nden çalınmış olan sanduka var. Karaman’da camilerden çalınmış rahleler var. Konya Selçuklu sarayından götürülen eserler var. Özellikle Çinili Köşk’ten kaçırılmış çini parçaları var. Bunlar birleştirilerek Avrupa müzelerinde teşhir edilmekte. Sırçalı Medresesi’nden bazı çinileri, Türk halıları vs var. Konya’da bilinçsizlik yüzünden makine halıları işle değiştirilen orijinal Türk halıları var. Maalesef bu şekilde birçok etnografik eserin kap kacak ile değiştirildiğini biliyoruz. Konya surlarında yer alan saz çalan adam kabartması vardır mesela, o da yurtdışına çıkarıldı" dedi.

Çalınan bir başka eser olan Beyhekim Mescidi ile ilgili de bilgi veren Muşmal, şöyle devam etti:

"Pergamon Müzesi’nde bulunan Pergamon Sunağı… Bu müze zaten Türkiye’den kaçırılan eserle oluşturulmuş bir müzedir. Ben üç, dört defa bu müzeyi gezdim, bu müzede Konya adıyla bir bölüm var.  Konya ve çevresinden getirilmiş olan eserlerin sergilenmiş olduğu bir bölüm burası. Konya kilimleri, halıları, camilerden çalınmış Kur'an rahlelerine kadar birçok eser var. Salonun sonuna doğru ilerlediğinizde muhteşem çini mozaiklerle süslü Beyhekim Mescidi’nin muhteşem mihrabı vardır. Şimdi mihrabın çalınma hadisesine gelecek olursak, eserin 1908, 1909 yıllarında çalındığı anlaşılıyor. Yani eski eser kanununun hayata geçirilmesinden sonra, üstelik bir Müslüman mabedinin mihrabının çalınması durumu söz konusu. Üstelik burası küçük bir mescit, merkezde görünen, ön planda bir yer değil. Mescit 13. Yüzyılda, Mevlana’nın da hekimi olarak bilinen Nahçıvanlı Tabib Ekmeleddin tarafından inşa ettirilmiş. Mescidin giriş kapısının sağında Tabib Ekmeleddin’in, yani Beyhekim’in türbesi vardır. Burası bir mescit olarak inşa edilmiş, Selçuklu mescitlerine benzer özelliklere sahip ama içerisinde muhteşem bir çini mozaikten bir mihrabı vardı. Bu mihrap bugün Berlin Pergamon Müzesi’nde sergileniyor.1991 yılında mescidin mihrabının getirilmesiyle ilgili resmi işlemler başlatıldı. Ama şimdiye kadar olumlu bir sonuç alınamadı. 2010’lu yıllardan itibaren de Konya Büyükşehir Belediyesi bir kamuoyu oluşturarak Bakanlığın yaptığı çalışmaları desteklemeye başladı. Bu konuyu ben de özellikle 2011 yılından itibaren yakından takip ediyorum. Kamuoyunda bir farkındalık oluşturmak için de çaba sarf ediyorum.Bugün bu program vesilesi ile yeniden çağrıda bulunuyorum; Beyhekim Mescidi'nin mihrabını geri istiyoruz."

Selçukya Kültür Sanat Derneği Başkanı Av.Fatma Şeref Polat da program konuğu Prof. Dr. Hüseyin Muşmal'a teşekkür ederek Beyhekim Mescidi'nin mihrabının Türkiye'ye geri getirilmesi konusunda yetkililere çağrıda bulundu. Program günün anısına Prof. Dr. Hüseyin Muşmal'a plaket takdim edilmesi ile sona erdi

 

YORUMLAR

  • 0 Yorum
Henüz Yorum Eklenmemiştir.İlk yorum yapan siz olun..
İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR x
Tam kapanma olacak mı? Bakan Koca açıkladı
Tam kapanma olacak mı? Bakan Koca açıkladı
Bilim Kurulu ne zaman toplanacak? Tam kapanma geliyor mu?
Bilim Kurulu ne zaman toplanacak? Tam kapanma geliyor mu?