Reklam
  • Reklam
YURTDIŞI BORÇLANMADA GELİNEN SON DURUM
Reklam
BÜLENT EŞMEKAYA

BÜLENT EŞMEKAYA

YURTDIŞI BORÇLANMADA GELİNEN SON DURUM

18 Ağustos 2018 - 22:38 - Güncelleme: 18 Ağustos 2018 - 22:41
Reklam

19.07.2018 Tarih ve 27 Sayılı Genelge ile birlikte önemli değişiklerden biri de borçlanmadan vazgeçme ve borçlanma miktarının iadesi konusunda 08.06 Tarih ve 48 sayılı Genelge deki mevcut hükümlerden farklı olarak geniş açıklamaya bu genelge de yer verilmiştir.

 

08.06.2011 ve 48 Sayılı Genelge ile;

Kanunun 4. maddesinin ikinci fıkrasında ve Yönetmeliğin 11. maddesinde borçlanmadan vazgeçilmesi ve borçlanma miktarının iadesi ile ilgili olarak yapılan düzenlemelere ilişkin usul ve esaslar aşağıda açıklanmıştır.

* Borçlanma başvurusunda bulunup borcu tebliğ edilmeden ya da tebliğ edildikten sonra üç aylık süre içinde borçlanma başvurusundan vazgeçtiklerini yazılı olarak bildirenlerin borçlanma başvuruları geçersiz sayılacaktır.

* Tahakkuk ettirilen borcun tamamını veya bir kısmını ödeyenlerden henüz kendilerine bağlanan aylıkları almaya başlamadan borçlanmalarının iptal edilmesi için yazılı başvuruda bulunanların ödedikleri borçlanma tutarının tamamı, faiz uygulanmaksızın Türk Lirası olarak iade edilecektir. Bu durumda kısmi iade yapılmayacak, diğer bir ifadeyle, borçlanmanın bir kısmı iptal edilerek, bir kısmı geçerli sayılmayacaktır. Ancak, farklı tarihlerde birden fazla borçlanma yapılmış ise talep sahibinin yapmış olduğu borçlanmalardan bir ya da birkaçından vazgeçme hakkı saklıdır.

* Borçlandıkları hizmetleri ile malullük ve yaşlılık aylığı bağlanmasına hak kazanamayan sigortalılara yazılı başvuruları halinde, ödenen borçlanma miktarının tamamı faiz uygulanmaksızın Türk Lirası olarak iade edilecektir.

* Borçlandıkları hizmetler dikkate alınarak aylık almakta olanlar, borçlanma başvurusu ve buna bağlı olarak yapılan borçlanmadan vazgeçemeyeceklerinden, bunların ödedikleri borçlanma tutarı iade edilmeyecektir.

 

19.07.2018 ve 27 Sayılı Genelge ile ise;

Borçlanmadan Vazgeçme ve Borçlanma Miktarının İadesi

Borçlanmadan vazgeçme ve borçlanma miktarının iadesine ilişkin iş ve işlemler aşağıda açıklanmıştır.

* Borçlanmalarının iptal edilmesi için yazılı başvuruda bulunanların ödedikleri borçlanma tutarının tamamı, faiz uygulanmaksızın Türk Lirası olarak iade edilecektir.

Ödedikleri borçlanma tutarının tamamı, faiz uygulanmaksızın Türk Lirası olarak iade edilecektir.(2011/48 Sayılı Genelge de mevcut/2)

Bu durumda kısmi iade yapılmayacaktır. Diğer bir ifadeyle, borçlanmanın bir kısmı iptal edilerek, bir kısmı geçerli sayılmayacaktır. Ancak, birden fazla borçlanma yapılmış ise talep sahibinin yapmış olduğu borçlanmalardan bir ya da birkaçından vazgeçme hakkı saklıdır.(2011/48 Sayılı Genelge de Mevcut/2)

‘’Önemli Ayrıntı’’ Tahakkuk ettirilen borcun tamamını veya bir kısmını ödeyenlerden henüz kendilerine bağlanan aylıkları almaya başlamadan borçlanmalarının iptal edilmesi ibaresi 2018/27 sayılı Genelge de yer almamıştır.

* Borçlanma başvurusunda bulunup borcu tebliğ edilmeden ya da tebliğ edildikten sonra üç aylık borç ödeme süresi içinde borçlanma başvurusundan vazgeçtiklerini yazılı olarak bildirenlerin borçlanma başvurulan geçersiz sayılacaktır.

* Borçlanma başvurusunda bulunup borcu tebliğ edilmeden ya da tebliğ edildikten sonra üç aylık süre içinde borçlanma başvurusundan vazgeçtiklerini yazılı olarak bildirenlerin borçlanma başvuruları geçersiz sayılacaktır.(2011/48 sayılı Genelge de mevcut/1)

Bu şekilde başvurulan geçersiz sayılanlardan, borçlanma taleplerinin yeniden geçerli sayılmasını isteyenlerin bu. Talepleri kabul edilmeyerek, yeni borçlanma talebinde bulunmaları istenecektir.

* Tahakkuk ettirilen borcun tamamını veya bir kısmım ödeyerek aylık talebinde bulunanlar, aylık talebinden sarfınazar ederek borçlanmalarının iptal edilmesini isteyebileceklerdir. Aylık talebinden sarfınazar edilmesine( vazgeçmesine) ilişkin iş ve işlemler Emeklilik İşlemleri Genelgesine göre gerçekleştirilecektir.

‘’O halde aylık talebinde bulunanların aylık talebinden vazgeçmesi halinde’’

* Borçlandıkları yurt dışı sürelerine istinaden aylık bağlananlar borçlanmadan vazgeçemeyeceklerdir. Bu durumda olanların sigortalı olarak çalışmaya başlayarak aylığını kestirmeleri halinde de borçlanmadan vazgeçmeleri veya borçlandıkları süre ve gün sayısını değiştirmeleri imkânı bulunmamaktadır.

’Aylık Bağlanması sigortalılara tebliğ edilmesi halinde artık ben yanlış borçlandım’’ diyemeyecek, yasal mıdır değil midir? Bu da yeni davaların açılmasına neden olacaktır.2011/48 sayılı genelge bu konuda 3201 sayılı Kanun ve Yönetmeliğin dışına çıkmamış iken,2018/27 sayılı Genelge ile hak daraltılmıştır.

3201 sayılı Kanun 4.Maddesinde ve ikinci fıkrasında borçlanmadan sonradan vazgeçenler ibaresinden yola çıkıldığında irade ile vazgeçmenin her zaman mümkün olduğu net bir şekilde kanunda yer verilmiştir.

Daha önceki bir yazım da ‘’ Genelgelerin fendi, kanunları yendi’’ diye değinmiştim ancak genelgeler hakları ortadan kaldıramaz, çünkü genelge kanun değildir. Bura da yeni açılacak davalarla yargıya yeni yükler gelecek ve vatandaşın kazandığı her dava da SGK’ nu zarara uğratacaktır.

Yayımlanan Yönetmelik;

 * Tahakkuk ettirilen borcun tamamını veya bir kısmını ödeyenlerden borçlanmalarının iptal edilmesi için başvuruda bulunanların ödedikleri borçlanma tutarının tamamı denilerek konuya açıklık getirilmiştir.

* Borçlandıkları hizmetleri ile malullük ve yaşlılık aylığı bağlanmasına hak kazanamayan sigortalılara yazılı başvuruları halinde, ödedikleri borçlanma miktarının tamamı faiz uygulanmaksızın Türk Lirası olarak iade edilecektir.(2011/48 sayılı Genelge de mevcuttur)

* Borçlanmadan vazgeçenler bu borçlanmalarını yeniden geçerli sayılmasını talep edemezler.

* Borçlanmadan vazgeçenler veya borçlanması iptal edilenlerden yeniden borçlanma talebinde bulunanların ilk borçlanmaya karşılık ödedikleri miktar iade edilmemişse, ilgilinin mahsup talebinde bulunması halinde yeni borcuna mahsup edilecektir. Bu durumda mahsup dilekçesinin Kurum kayıtlarına geçtiği tarih, borç ödeme tarihi olarak dikkate alınacaktır.

* Borçlanma talebinde bulunan ve borç miktarım ödeyen sigortalıların ölümü halinde hak sahipleri borçlanma talebinden vazgeçemeyeceklerdir. Ayrıca hak sahiplerinin, sigortalının sağlığında yapmış olduğu borçlanmadan ölüm aylığına yetecek kadar süre dışındaki borçlanma tutarının iadesi talepleri de kabul edilmeyecektir.(Kalanlara aylık bağlanması için 1800 gün yeterken 9000 gün ödenen primden 7200 günün iade talebi kabul edilmeyecektir.)

* Sigortalının yurt dışı sürelerini borçlanan hak sahiplerinden ölüm aylığına hak kazanamayan ya da hak kazanmasına rağmen yaptığı borçlanmadan vazgeçmek isteyenlere yazılı başvurmaları halinde, ödenen borçlanma miktarının tamamı borçlanmayı ödeyen hak sahibine faiz uygulanmaksızın Türk Lirası olarak iade edilecektir.

Görüldüğü üzere sürekli değişen( yamalanan ) kanunlar, kanun çıktığı halde genelgelerle önü kesilmeye çalışılan kanunlar, zaten var olan sorunları iyice içinden çıkılmaz hale getiriyor, getirmesi bir yana dönem dönem hak kayıplarına da neden oluyor ve bu yükü yine yargı, kurum ve vatandaş çekiyor. Yapılması gereken sosyal devlet anlayışıyla, adil ve bilimsel temele dayalı, tüm söz ve hak sahiplerinden oluşan bir komisyonla bu sorunlara kalıcı bir yasamayla çözüm üretilmesidir. Umarım gelecek kuşaklara bu sorunlarından kurtarılmış bir ülke bırakabiliriz...

Saygıdeğer okurlarıma saygılarımla, esen kalın...

                                                                                                                                                                               

                                                                  Bülent EŞMEKAYA

                                                            Sosyal Güvenlik Uzmanı

 

Son Yazılar

sanalbasin.com üyesidir