Reklam
İşsizlik Maaşın da Yeni Dönem 2019
BÜLENT EŞMEKAYA

BÜLENT EŞMEKAYA

İşsizlik Maaşın da Yeni Dönem 2019

06 Mart 2019 - 09:11

 İşsizlik maaşı, her çalışanın işsiz kalması halinde güvencesidir. Son dört aylık brüt maaşa göre hesaplanan, 6,8 ve 10 aylık sürelerde kendi imkânlarımız veya İşkur tarafından mesleğimize uygun iş bulana kadar geçinmemizi sağlayan ve işsizlik sigortası fonundan karşılanan aylıktır. Kendi istek ve kusuru dışında işini kaybeden sigortalı çalışanlara hükümet tarafından ödenen işsizlik maaşında yeni düzenleme yapıldı.

Türkiye İstatistik Kurumu aralık ayı enflasyon rakamlarını açıkladı. Enflasyon TÜFE’ DE aylık bazda yüzde 0,40 düştü, 2018 enflasyonu yüzde 20,30 oldu. Enflasyon TÜFE’ DE aralık ayında yüzde 0,40 düşerken, yurtiçi ÜFE yüzde 2,22 geriledi. 2018'in tamamında TÜFE yüzde 20,30 olarak gerçekleşti. Ocak ayında memurların alacakları yüzde 4'lük toplu sözleşme zammına ilave olarak alabilecekleri enflasyon zammı oranı, yüzde 6,70 olarak gerçekleşti.1 Ocak 2019 tarihinden itibaren geçerli olan işsizlik maaşı en düşük 1015 lira, en yüksek 2030 lira oldu.


İşsizlik sigortası kanununda yapılması planlanan kanun teklifi ile işsizlik maaşı almak için son 4 ay boyunca prim ödeme şartı hizmet akdine bağlı olma şartı olarak değişiyor. Böylece işten çıkarılarak çalışma hayatına ara veren bireylerin devamsızlıktan dolayı işsizlik maaşı alma hakları yanmayacak. Yani işsizlik ödeneğinden yararlanma koşullarında kolaylık sağlanacak, devamsızlıktan kaynaklanan ödememe durumu kaldırılacak.

Öngörülen düzenleme ile işsizlik ödeneğine hak kazanabilmek için aranan iş sözleşmesinin sona ermesinden önceki son 120 gün prim ödeyerek sürekli (kesintisiz) çalışmış olma şartı esnetiliyor. “prim ödeyerek sürekli çalışmış” ibaresi, “hizmet akdine tabi” şeklinde değiştiriliyor. Aranan şart, “Hizmet akdinin sona ermesinden önceki son 120 gün, hizmet akdine tabi olanlardan…” şekline dönüşüyor. Böylece iş sözleşmesinin sona ermesinden önceki son 120 gün prim ödeyerek sürekli çalışmış olma şartı yerine, iş sözleşmesinin devam edip etmediğine bakılması, devamsızlık hallerinden kaynaklı ödememe durumunun ortadan kaldırılması öngörülüyor. Dolayısıyla, hizmet sözleşmesinin devam etmesi koşuluyla, son 120 gün içinde Sosyal Güvenlik Kurumu'na eksik gün bildirilmesi durumunda da işsizlik sigortasından yararlanılabilecek.


İşsizlik maaşı süresi, prim ödenen gün sayısına göre değişiyor. Son üç yılda 600 gün çalışanlara 6 ay; 900 gün çalışanlara 8 ay, 1080 gün çalışanlara on ay işsizlik maaşı ödeniyor.

 

İŞKUR, işsizlik maaşı alanlara öncelikle iş buluyor. İşkur'un önerdiği işi haklı bir nedene dayanmaksızın reddedenlerin işsizlik maaşı kesiliyor. Kurum ayrıca, gelir getirici bir işte çalıştığı tespit edilenlerin maaşını keserken, yaşlılık aylığı alanlara işsizlik maaşı ödemiyor

 

On aylık işsizlik maaşına hak kazanmış bir kişi 4 ay maaş aldıktan sonra bir işe girdiğinde işsizlik maaşı kesilir. Ancak, bu kişi bir süre sonra yeniden işsiz kaldığında, kalan 6 ay işsizlik maaşını almaya devam eder. On ay işsizlik maaşı alan kişinin yeniden hak kazanabilmesi için yeniden en az 600 gün prim ödemesi gerekir.


İşsizlik Maaşı Nasıl Hesaplanıyor?

Sigortalı çalışan işçilerin işlerinden ayrılma durumunda almaya başladıkları işsizlik maaşını hesaplamak için işsiz kalan kişinin son dört aydaki ortalama brüt kazancının yüzde 40’ı olarak hesaplıyor. Bu bağlamda çalışanların maaşı ne kadar olursa olsun alacakları işsizlik maaşının asgari ücret brüt tutarının yüzde 80’ini geçmediği görülüyor. İşsizlik maaşı almak isteyen sigortalı işçilerin işlerinden ayrıldıktan sonra asgari ücretin brüt tutarının yüzde 80’inini geçmeyeceğini bilmesi gerekiyor.

Kendi istek ve kusuru dışında işini kaybedenler bu maaştan yararlanabilir. Buna göre, hizmet akdinin feshinden önceki son 120 gün içinde prim ödeyerek sürekli çalışmış olmak kaydıyla son üç yıl içinde en az 600 gün süre ile işsizlik sigortası primi ödemiş olmak ve hizmet akdinin feshinden sonraki 30 gün içinde İŞKUR birimine doğrudan veya elektronik ortamda (www.iskur.gov.tr) başvurarak iş almaya hazır olduğunu bildirmek koşuluyla işsizlik sigortası hizmetlerinden yararlandırılmaktadır. 

5 Aralık 2017 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan düzenlemeye göre, işsizlik ödeneğiyle ilgili iki önemli değişiklik yapıldı.

1- İşsizlik ödeneği başvuruları, izleyen ayın sonuna kadar sonuçlandırılacak.
2- İşsizlik ödeneği ayın beşinde ödenecek.


İşsizlik sigortasına başvuru

Hizmet akdinin feshinden sonraki 30 gün içinde en yakın İŞKUR birimine başvurmak gerekmektedir. Başvuru, İŞKUR birimine şahsen gelerek veya elektronik ortamda www.iskur.gov.tr adresinden yapılabilir. Mücbir sebepler dışında 30 gün içerisinde başvurulmaması halinde, başvuruda gecikilen süre, toplam hak sahipliği süresinden düşülmektedir.

Son 120 günde kesinti sayılmayan haller                                    

Hizmet akitleri 4447/51 inci madde kapsamında sona eren sigortalı işsizlerin, hizmet akdinin sona ermesinden önceki son 120 gün içinde, hizmet akdi devam etmekle birlikte

 ‘’ Hastalık, Ücretsiz izin, Disiplin cezası, Gözaltına alınma, Hükümlülükle sonuçlanmayan tutukluluk hali, Kısmi istihdam, Grev, Lokavt, Genel hayatı etkileyen olaylar, Ekonomik kriz, Doğal afet, Nedenleriyle işyerinde faaliyetin durdurulması veya işe ara verilmesi halinde, son 120 günün hesabında prim yatırılmayan bu süreler kesinti sayılmamaktadır.’’

İşsizlik ödeneğinin ödenmesi

İlk işsizlik ödeneği ödemesi, ödeneğe hak kazanılan tarihi izleyen ayın sonuna kadar yapılmaktadır. Sigortalı işsizler, TC Kimlik Numaralı Nüfus Cüzdanı ile birlikte her hangi bir PTT şubesine başvurarak işsizlik ödeneklerini alabilirler.

İşsizlik ödeneğinin kesildiği haller

—İşkur tarafından teklif edilen mesleklerine uygun ve son çalıştıkları işin ücret ve çalışma koşullarına yakın ve ikamet edilen yerin belediye mücavir alanı sınırları içinde bir işi haklı bir nedene dayanmaksızın reddedenlerin ödenekleri tekrar başlatılmamak üzere kesilmektedir.

—Çalışma hayatını inceleme ve denetleme yetkisine haiz müfettişlerce veya kamu idarelerinin denetim elemanları tarafından yapılan denetimlerde Kurumumuzdan işsizlik ödeneği aldığı dönemde kayıt dışı olarak çalıştığı tespit edilenlerin işsizlik ödenekleri tekrar başlatılmamak üzere kesilmektedir. 

—İşsizlik ödeneği aldığı süre içinde herhangi bir sosyal güvenlik kuruluşundan yaşlılık aylığı almaya başlayanların ödenekleri “Emeklilik” gerekçesiyle yaşlılık aylığını almaya başladığı tarih itibarıyla kesilir.

—İşkur tarafından önerilen meslek geliştirme, edindirme ve yetiştirme eğitimini haklı bir neden göstermeden reddeden veya kabul etmesine karşın devam etmeyen ve haklı bir nedene dayanmaksızın Kurum tarafından yapılan çağrıları zamanında cevaplamayan, istenilen bilgi ve belgeleri öngörülen süre içinde vermeyenlerin işsizlik ödenekleri kesilmektedir. Ancak, bu hallerin sona ermesi durumunda, ödemelere yeniden başlanmaktadır. Ödemenin süresi başlangıçta belirlenmiş olan toplam hak sahipliği süresinin sona erdiği tarihi geçememektedir.

İşsizlik ödeneğinden yapılan kesintiler

İşsizlik ödeneği damga vergisi hariç herhangi bir vergi ve kesintiye tabi değildir, nafaka borçları dışında haciz ve başkasına devredilemez. 

Sağlık hizmetinden yararlanma

İşsizlik ödeneği alanlar genel sağlık sigortası kapsamında olup bakmakla yükümlü olduğu kişiler de genel sağlık sigortalısı kapsamında sağlık hizmetlerinden yararlanabilmektedir. İşsizlik ödeneği ödenirken, ilgililer adına sadece genel sağlık sigortası primleri yatırıldığı için, emeklilik yönünden dikkate alınmamaktadır.

İşsizlik ödeneği alırken yapılması gerekenler

İşsizlik ödeneği alınan süre içinde; ikamet adresinin değişmesi, herhangi bir sosyal güvenlik kuruluşundan yaşlılık aylığı alınması, yetkili sağlık kuruluşunca istirahatli kılınması, silâhaltına alınılması, yurtdışına çıkılması, bir işte çalışmaya başlanması ve mahkeme kararıyla işe iade edilmesi hallerinde durum en yakın İŞKUR birimine 15 gün içinde bildirmelidir Sigortalı işsiz kendi kusuru ve bilgilerdeki eksiklik veya yanlışlık nedeniyle yapılan fazla ödemeleri yasal faizi ile birlikte ödemek zorundadır.

İşsizlik sigortası prim miktarı

İşsizlik sigortası primi, sigortalının prime esas aylık brüt kazançların üzerinden hesaplanan % 1 sigortalı, % 2 işveren ve %1 Devlet payından oluşmaktadır. İsteğe bağlı işsizlik sigortası primini ödeyenlerden ise % 1 sigortalı ve % 2 işveren payı alınmaktadır.

2019’da Kim Kaç Lira İşsizlik Maaşı Alacak

Gelecek yıl, brüt ücreti 3 bin lira olan işçi bin 191 TL; brüt ücreti 3 bin 500 TL olan bin 389 TL; brüt ücreti 4 bin lira olan bin 588 TL; brüt ücreti 4 bin 500 TL olan bin 786 TL; brüt ücreti 5 bin TL olan bin 985 TL; brüt ücreti 5 bin 500 lira ve üstü olan işçiler de 2 bin 31 TL işsizlik maaşı alacak.

Esen kalın Değerli Okurlarım…

Bülent EŞMEKAYA

İş ve Sosyal Güvenlik Uzmanı

YORUMLAR

  • 0 Yorum
Henüz Yorum Eklenmemiştir.İlk yorum yapan siz olun..

Son Yazılar

sanalbasin.com üyesidir